Huế tổ chức diễn tập cứu hộ trong các tình huống thiên tai với sự kết hợp của nhiều thiết bị, phương tiện hỗ trợ. (Ảnh: DƯƠNG QUANG TIẾN)

Chủ động từ cơ sở

Tám tháng năm 2026, trên địa bàn thành phố Huế chưa xảy ra bão, lũ lớn, nhưng ghi nhận 12 đợt nắng nóng, 3 đợt dông, lốc, sét, gió mạnh... Các hiện tượng thời tiết cực đoan làm một người bị thương, 22 nhà bị tốc mái, 56ha cây ăn quả và 18ha cây trồng khác bị ảnh hưởng. Theo dự báo của cơ quan khí tượng thành phố, từ tháng 9 đến tháng 11, trên Biển Đông có khả năng xuất hiện 3-5 cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới, trong đó 1-2 cơn có thể ảnh hưởng đến đất liền. Trước diễn biến này, thành phố yêu cầu các địa phương không chủ quan, rà soát phương án ứng phó phù hợp với từng địa bàn.

Phường Thuận Hóa có một đoạn sông Hương chảy qua, cho nên là một trong những nơi dễ bị ảnh hưởng khi xảy ra ngập lụt. Đồng chí Trương Đình Hạnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường cho biết, các phường, xã thấp trũng, trong đó có Thuận Hóa đã được thành phố cấp thêm phương tiện thủy để chủ động tiếp cận những khu vực ngập sâu, chia cắt. Phường cũng phối hợp các trường đại học thường xuyên thông tin, cảnh báo cho sinh viên khi xảy ra tình huống thiên tai. “Đây là nhóm có nhiều yếu tố phức tạp do chưa quen địa hình, cũng như có biện pháp ứng phó mưa lụt như những người sinh ra và lớn lên ở Huế”, đồng chí Hạnh nhấn mạnh.

Tại phường Hóa Châu, phương án ứng phó được xây dựng theo từng khu vực dân cư. Đồng chí Phan Trọng Nghĩa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường cho biết, do địa bàn rộng nên địa phương bố trí lực lượng trực tại các điểm có nguy cơ, ưu tiên sơ tán người yếu thế. Các hộ còn khả năng tự di chuyển được vận động xây dựng phương án sơ tán và thông tin cho tổ trưởng dân phố để địa phương nắm nơi đến, số người trú tránh.

Người dân ở vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của lũ lụt vốn đã có kinh nghiệm dự trữ từ đầu mùa mưa. Các địa phương vận động người dân chuẩn bị nhu yếu phẩm đủ dùng từ 3-7 ngày, đồng thời, tùy điều kiện từng khu vực lập điểm dự trữ nhu yếu phẩm. Phó Giám đốc Sở Công thương Phan Hùng Sơn cho biết, ngoài lượng dự trữ của người dân và các địa phương, thành phố năm nay cũng tăng mức dự trữ so với năm trước.

Tại hội nghị rà soát kế hoạch ứng phó thiên tai những tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự thành phố Huế, Thượng tá Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố cho biết, các địa phương, sở, ngành đã xây dựng phương án theo chức năng, địa bàn và từng loại hình thiên tai, thí dụ: Bão, dự kiến sơ tán 12.462 hộ với hơn 40.000 người; lũ, dự kiến sơ tán hơn 10.000 hộ với gần 31.000 người; lũ quét, sạt lở đất, dự kiến sơ tán gần 2.100 hộ với gần 7.600 người và nước dâng do bão có thể sơ tán 2.041 hộ với 7.055 người.

Công tác cứu hộ, cứu nạn được tổ chức phù hợp điều kiện thực tế từng địa bàn. Các khu vực sông, suối, thấp trũng, có nguy cơ lũ quét, sạt lở được xây dựng kịch bản ứng phó phù hợp. Lực lượng vũ trang địa phương giữ vai trò nòng cốt, phối hợp chính quyền và lực lượng tại chỗ.

Đẩy mạnh thông tin, diễn tập ứng phó

Từ đầu tháng 7, các đơn vị, địa phương đã tổ chức luyện tập sẵn sàng ứng phó thiên tai. Trên sông Hương, An Cựu, sông Bồ..., lực lượng cảnh sát đường sông, quân đội tổ chức huấn luyện điều khiển phương tiện thủy cho lực lượng tại chỗ của các xã, phường; các tình huống cứu đuối, hỗ trợ người dân qua vùng thấp trũng, nước chảy xiết cũng được đưa vào diễn tập. Tại những khu vực có nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, lực lượng vũ trang phối hợp chính quyền và lực lượng tại chỗ xây dựng kịch bản, thực hành theo tình huống. Phương tiện đặc chủng, thiết bị bay không người lái (drone) cùng lực lượng dân quân và quần chúng được huy động, hợp luyện.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Lê Trí Thanh cho biết, Huế không chỉ xây dựng phương án trên giấy mà còn rà soát trên thực địa. Thành phố tiếp tục rà soát phương án vận hành liên hồ chứa, phối hợp các địa phương liên quan; đồng thời tổ chức diễn tập sơ tán, ứng cứu trong những tình huống có thể tác động đến khu vực hạ du.

Kinh nghiệm từ đợt mưa lũ cuối tháng 10/2025 là cơ sở để các địa phương tiếp tục rà soát phương án. Khi đó, mực nước sông Bồ tại Phú Ốc lên 5,25m, sông Hương tại Kim Long 5,05m; 32 xã, phường bị ngập, nhiều tuyến đường bị chia cắt, mất điện kéo dài, lưới thông tin bị gián đoạn. Thực tế này cho thấy công nghệ chưa thể thay thế các phương án ứng phó tại chỗ. Ngành khoa học và công nghệ đang hướng tới thử nghiệm mô phỏng ngập theo thời gian thực, xây dựng bản đồ ngập, cảnh báo thông minh và từng bước xây dựng Digital Twin đô thị Huế, qua đó hỗ trợ dự báo, lựa chọn phương án sơ tán và tuyến đường an toàn.

Bảo đảm thông tin liên lạc cũng được tính đến trong trường hợp mất điện hoặc mạng viễn thông gặp sự cố. Các doanh nghiệp viễn thông chuẩn bị phương án chuyển vùng, đổi SIM dự phòng; hệ thống thông tin vô tuyến, điện thoại vệ tinh và thiết bị chuyên dụng tiếp tục được duy trì; cùng với đó là hệ thống loa truyền thanh, còi cảnh báo và lực lượng tại chỗ.

Đồng chí Lê Trí Thanh cho rằng, diễn biến thiên tai mỗi năm một khác, nên không thể lấy kết quả năm trước làm bảo đảm cho năm nay. Mỗi gia đình cần chuẩn bị thuốc đang sử dụng, phương tiện liên lạc, chiếu sáng, sạc dự phòng; các hộ có người cao tuổi, trẻ nhỏ, người bệnh hoặc người khó di chuyển cần xác định trước phương án hỗ trợ. Khi có cảnh báo, cần kê cao tài sản, đưa người và phương tiện đến nơi an toàn trước khi nước lên nhanh.

Mỗi hộ gia đình có khả năng tự bảo đảm cuộc sống trong những ngày đầu thiên tai cũng góp phần giảm áp lực cho lực lượng cứu hộ. Hoạt động cứu trợ vẫn rất cần thiết đối với những khu vực, hộ dân bị cô lập, thiếu nhu yếu phẩm hoặc không còn khả năng tự bảo đảm. Tuy nhiên, các đoàn cứu trợ tự phát khi thiên tai mới xảy ra có thể phát sinh rủi ro, đồng thời tạo thêm áp lực điều phối tại chỗ. Nếu mỗi hộ chủ động dự trữ lương thực, nước uống và nhu yếu phẩm đủ dùng trong 3-7 ngày, nguồn lực xã hội sẽ có điều kiện tập trung hơn cho những trường hợp thật sự thiếu thốn hoặc bị cô lập kéo dài./.

Xem bài viết gốc tại đây